Scootmobiel en traplift in de VvE. Wat de vergadering moet toestaan

De gemeente heeft de scootmobiel toegekend, de ergotherapeut is langs geweest, en dan zegt de ledenvergadering nee, want de hal is geen stalling. Wie wint er dan? In het vorige artikel zagen we nog dat een fiets op een eigen parkeerplek moest wijken. Een scootmobiel in de gemeenschappelijke hal is een andere zaak, en het verschil zit in één wet die de meeste vergaderingen niet kennen, de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte. Die geldt letterlijk voor het uitvoeren van een splitsingsreglement, dus voor elk besluit dat de vergadering over zo'n verzoek neemt, en de gemeenschappelijke ruimte hoort er uitdrukkelijk bij.

Wie betaalt, en waarom dat de vraag verandert

Eerst het misverstand dat de meeste ruzies voedt. De VvE hoeft een traplift of een verbouwing niet te betalen, want de wet zondert bouwkundige aanpassingen uitdrukkelijk uit; dat werk is bij de gemeente ondergebracht, via de maatschappelijke ondersteuning. Maar daar hoort een spiegelbeeld bij dat net zo hard is. Zodra de gemeente of de bewoner zelf betaalt, wordt er van de vergadering nog maar één ding gevraagd, toestemming, en die valt niet meer onder de uitzondering. Het College voor de Rechten van de Mens, geen rechter maar wel het orgaan dat over deze wet gaat, zei het onomwonden, dan moet de VvE normaal gesproken gewoon toestemming geven. Datzelfde College legde er een onderzoeksplicht naast, overleg en actief handelen is vereist, dus alleen nee zeggen zonder alternatieven te onderzoeken is geen optie. Voor de aanvrager begint de route intussen bij de gemeente, met een melding en een onderzoek; pas als de aanvraag er ligt gaat de klok lopen, want dan beslist de gemeente binnen twee weken, en zij hoeft alleen de meest sobere oplossing te vergoeden die het probleem oplost; menige patstelling over een duurder brandscherm is precies daar geboren. En het verhaal dat de gemeente desnoods dwars door de VvE heen mag bouwen? Dat leiden juristen af uit de wet, maar geen rechter heeft het ooit uitgemaakt, en er valt op af te dingen, want een appartementseigenaar is wel degelijk mede-eigenaar van het trappenhuis. Reken er niet op; de route die in de praktijk werkt loopt via de vergadering en desnoods de kantonrechter.

De scootmobiel, en de vrouw uit Zutphen

De dragende zaak komt uit Zutphen. Een bewoonster met een ziekte die alleen maar erger wordt, wilde haar scootmobiel stallen in de gang voor haar voordeur; de vergadering weigerde en wees drie alternatieven aan. Het gerechtshof gaf haar in 2016 gelijk, en de redenering is sindsdien de maatstaf. Een alternatief moet objectief geschikt zijn, maar wordt beoordeeld door de ogen van déze bewoner, met dít ziektebeeld en het verloop dat nog komt, en wie zelf gezond is, onderschat al snel hoe zwaar een ogenschijnlijk simpele handeling kan zijn. Daarom gaf het rapport van een onafhankelijke ergotherapeut de doorslag. Een alternatief dat nog gebouwd moet worden telt niet, hulp van de buren telt niet, want het gaat om zelfstandigheid, en de angst dat straks iedereen het wil telt ook niet, elk geval staat op zichzelf. Het reglement van 2017 heeft die uitspraak vrijwel woordelijk overgenomen, met een compleet stappenplan erbij. Kijk wel even in je akte welk model daar staat, want in de vijf oudere generaties komt het woord scootmobiel niet één keer voor, en het woord traplift in geen enkele generatie. Heb je het model van 2017 of dat voor kleine VvE's van 2021, dan geldt dit, wie afhankelijk is van een scootmobiel en binnen geen plek heeft, mág stallen in de gemeenschappelijke ruimte, de vergadering gaat alleen nog over de plek, mag slechts weigeren als zij een geschikt alternatief aanwijst, en bij onenigheid wijzen partijen sámen een deskundige aan. De kosten, tot en met de stroom, zijn voor de bewoner, en geld vragen voor het opladen mag, al is nooit uitgemaakt hoe hoog dat bedrag dan mag zijn; een vereniging die in 2017 75 euro per jaar ging vragen, hoorde een jaar later van het College dat dat geen discriminatie is, en geld vragen voor het stallen zelf ligt anders. Er is sinds 1 juli 2024 wel een harde grens bijgekomen, in een gemeenschappelijke gang waardoor een vluchtroute loopt mag geen scootmobiel staan, dat staat nu letterlijk in de bouwregels. Het reglement van 2017 zet zijn scootmobielregeling juist bóven het vluchtwegverbod, en welke van de twee dan wint heeft nog geen rechter uitgemaakt; ga er in de praktijk van uit dat de bouwregels voorgaan, want van een vereniging kan niet worden gevraagd die te overtreden. Let op de precieze woorden, het gaat om de route waarlangs je vlucht; de duurzame oplossing is dus een aparte stallingsruimte die brand- en rookwerend is afgescheiden, en hoe die vluchtregels precies werken lees je in ons artikel over vluchtroutes.

De traplift, en de man van drieëntachtig

Voor de traplift is de dragende zaak Amsterdams. Een man van 83 kon door zijn ziekte de trap naar zijn appartement op de tweede etage niet meer op; de vergadering weigerde de traplift, en de kantonrechter vernietigde dat besluit in 2017. De overwegingen zijn een spoorboekje voor iedereen die dit wil aanvragen. Zijn belang was gegeven, zonder lift kon hij er simpelweg niet blijven wonen. Het verwijt dat hij dit had kunnen zien aankomen toen hij het appartement kocht, veegde de rechter van tafel. De bezwaren van de vereniging over waardedaling en de verzekering sneuvelden omdat ze op geen enkele manier waren onderbouwd. En doorslaggevend was hoe concreet de aanvraag was, met inmeettekeningen van de leverancier, een datasheet en een opklapbare stoel die de doorgang vrijliet, kon de rechter letterlijk meerekenen dat de trap breed genoeg bleef. De machtiging kwam er, onder één voorwaarde, eerst 2.500 euro storten bij de vereniging voor het latere weghalen en herstellen. Onthoud die waarborgsom, en bied hem zelf aan voordat erom gevraagd wordt, want daarmee haal je het beste argument van de tegenstanders onderuit. Nog één ding om te weten bij oudere gebouwen, in de reglementen van vóór 1992 staat niet eens een algemeen verbod op veranderingen aan de gemeenschappelijke delen; wat overal wel geldt is het verbod om het uiterlijk of de constructie aan te tasten, en in de modellen vanaf 1983 staat er nog een harde zin achter, komt de hechtheid van het gebouw in gevaar, dan mág de vergadering zelfs geen toestemming geven. Boor je traplift dus niet zomaar in een dragende muur.

Zo pak je het aan

De volgorde die in alle zaken samen besloten ligt, is deze. Bepaal eerst of je iets roerends vraagt, zoals een stallingsplek voor een scootmobiel, of een bouwkundige ingreep, zoals een traplift, want dat bepaalt de route en de betaler. Vraag de voorziening aan bij de gemeente en vraag om het rapport van de indicatie-adviseur, ook als je dat voor de toekenning niet nodig hebt; dat rapport is later je sterkste papier. Leg de vergadering een concreet voorstel voor, met plek, apparaat, maten en tekeningen, bied aan dat alle kosten voor jou zijn en leg de waarborgsom er meteen bij. Geef de vereniging echt de kans alternatieven te onderzoeken en werk daaraan mee, want wie dat overslaat verliest; in de Zutphense zaak verloor de bewoonster eerst nog een kort geding om precies die reden, en won zij pas nadat de deskundige alles ter plekke had bekeken. Komen jullie er over de feiten niet uit, wijs dan samen een onafhankelijke deskundige aan. En weigert de vergadering zonder goede grond, dan is er de vervangende machtiging van de kantonrechter; vraag daarbij uitdrukkelijk om uitvoerbaarheid bij voorraad, anders kun je ondanks winst nog een jaar wachten. Reken al met al niet op een sprint, de Zutphense zaak duurde van het eerste verzoek tot de uitspraak van het hof twintig maanden. Voor besturen is de les korter, onderzoek, praat en onderbouw, en wil je weigeren om brandveiligheid, kom dan met een schriftelijk standpunt van een bevoegde instantie, want het onderbuikgevoel van de buren telt niet.

Vier misverstanden op een rij

• De gemeente heeft het toegekend, dus de VvE moet het toestaan. De gemeente gaat over de toekenning en het geld, de vergadering over de gemeenschappelijke ruimte. Maar weigeren mag alleen met een goede grond en na echt onderzoek.
• De VvE moet mijn traplift betalen. Nee, bouwkundige aanpassingen zijn bij de gemeente ondergebracht. Maar betaalt de gemeente of jijzelf, dan resteert alleen de toestemmingsvraag, en dan is nee zeggen een stuk lastiger, zegt het gelijkebehandelingsorgaan.
• Brandveiligheid is een smoes van het bestuur. Sinds 1 juli 2024 verbieden de bouwregels letterlijk scootmobielen in een gang waardoor een vluchtroute loopt. Maar alleen dáár; een aparte, brandwerend afgesloten stalling mag wel.
• Als ze mij toestaan, moeten ze straks iedereen toestaan. Nee. De beoordeling gaat over deze persoon met dit ziektebeeld, en andere bewoners kunnen aan de uitkomst geen rechten ontlenen.

Zo helpt SamenVvE

Dit soort verzoeken strandt zelden op onwil en vaak op rommelige besluitvorming, en daar helpt het portaal. Het verzoek komt met het deskundigenrapport en de tekeningen in de documentenkluis, zodat elke stemgerechtigde vooraf hetzelfde dossier ziet. Het besluit van de vergadering staat daarna met stemuitslag in het besluitenregister, inclusief de voorwaarden zoals de waarborgsom. Het onderzoek naar alternatieven zet het bestuur als taak klaar met een verantwoordelijke en een streefdatum, zodat de onderzoeksplicht niet blijft hangen in goede bedoelingen. En de uitkomst deelt het bestuur als mededeling per mail met alle bewoners, zodat er over de afspraak geen tweede vergadering nodig is.

Bronnen bij dit artikel

• Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte, artikelen 2, 3, 6a, 6b en 6c (toestand najaar 2025). Het discriminatieverbod dat uitdrukkelijk geldt bij het opmaken, uitvoeren of wijzigen van een splitsingsreglement, de gemeenschappelijke ruimte die bij de woonruimte hoort, de plicht tot doeltreffende aanpassingen, de veiligheidsuitzondering en de uitzondering voor bouwkundige aanpassingen die de kostenvraag bij de Wmo legt.
• Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, artikelen 1.1.1, 2.3.5, 2.3.6 en 2.3.7 (toestand najaar 2025). Het onderscheid tussen hulpmiddel en woningaanpassing, de beslistermijn van twee weken na de aanvraag, het persoonsgebonden budget met de bevoegdheid om alleen de goedkoopste adequate oplossing te vergoeden, en de bepaling over bouwen zonder toestemming van de eigenaar; de woorden vereniging van eigenaars, appartement en gemeenschappelijke ruimte komen in de hele wet niet voor.
• Besluit bouwwerken leefomgeving, artikelen 6.4 en 6.15a (toestand najaar 2025). De algemene zorgplicht voor brandveilig gebruik en het verbod, in werking sinds 1 juli 2024, op brandgevaarlijke objecten waaronder fietsen en scootmobielen in een gemeenschappelijke verkeersruimte van een woongebouw waardoor een vluchtroute voert.
• Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 17 juni 2016, ECLI:NL:GHARL:2016:4889. De VvE mocht de scootmobiel voor de deur niet weigeren; alternatieven moeten objectief geschikt zijn maar worden beoordeeld vanuit het perspectief van de betrokkene, het deskundigenrapport gaf de doorslag, en burenhulp, toekomstplannen en precedentvrees telden niet. In het eerdere kort geding in dezelfde zaak verloor de bewoonster juist omdat zij de VvE geen kans had gegeven alternatieven te onderzoeken.
• Kantonrechter Amsterdam, 22 februari 2017, ECLI:NL:RBAMS:2017:1499. De traplift in het gemeenschappelijke trappenhuis moest worden toegestaan; onbewezen waardedaling en verzekeringsbezwaren werden terzijde gesteld, de concrete tekeningen en de opklapbare stoel telden zwaar, en de machtiging kwam onder de voorwaarde van een waarborgsom van 2.500 euro voor verwijdering en herstel.
• College voor de Rechten van de Mens, 26 januari 2021, oordeel 2021-9. De VvE hoefde de nis niet op eigen kosten brandveilig te maken, want dat is een bouwkundige aanpassing; maar betaalt een derde, dan resteert alleen de toestemmingsvraag en moet de VvE normaal gesproken toestemmen, en op de vereniging rust een onderzoeksplicht. Niet bindend, wel het oordeel van het wettelijke gelijkebehandelingsorgaan.
• College voor de Rechten van de Mens, 10 april 2018, oordeel 2018-33. Een vergoeding van 75 euro per jaar voor het opladen van een scootmobiel in de algemene ruimte is geen verboden onderscheid, omdat alleen scootmobielgebruikers daar opladen. Niet bindend, wel het oordeel van het wettelijke gelijkebehandelingsorgaan.
• Kantonrechter Alkmaar, 22 januari 2025, ECLI:NL:RBNHO:2025:516 (huurzaak, geen VvE). Een scootmobiel is geen rijwiel, een neutraal ogende regel kan indirect onderscheid opleveren, van een gebouweigenaar kan niet worden gevraagd de bouwregels te overtreden, en de oplossingsrichting is een stallingsruimte die brand- en rookwerend is afgescheiden.
• De zeven modelreglementen bij splitsing, via notaris.nl, waaronder 2017 met de complete scootmobielregeling van artikel 23.4 en 23.5, en het model voor kleine VvE's van 2021. Het woord scootmobiel komt alleen in de twee jongste modellen voor en het woord traplift in geen enkele generatie; het algemene veranderingsverbod bestaat pas vanaf 1992, de bepaling over uiterlijk en constructie staat in alle zeven en het absolute hechtheidsverbod daarachter pas vanaf 1983.