De intercom, de sloten en de sleutels. Van wie ze zijn en wie erover beslist
Gepubliceerd op
Het kastje in uw gang is van de vereniging, uw cilinders ook, en het woord sleutel staat in geen enkel modelreglement. Wie beslist over vervanging, wanneer er twee derde nodig is, waarom een verlopen sleutelcertificaat geen reden voor paniek is, en waarom u nooit zelf de monteur belt.
De intercom doet het niet meer, en de offerte die daarop volgt is voor veel verenigingen de duurste verrassing sinds het dak. Bij een pand met negen appartementen kwam alleen al de intercom in 2020 op 8.675,70 euro, en dan begint het echte gedoe pas, want in de vergadering weet niemand zeker wie hierover gaat. Is dit iets wat het bestuur gewoon regelt, of moet er een twee derde meerderheid aan te pas komen? En dat kastje in uw gang, is dat eigenlijk wel van de vereniging? Wie hier gokt, gokt met een besluit dat maanden later kan sneuvelen. De goede antwoorden staan hieronder. Pak er wel eerst uw splitsingsakte bij, want daarin staat welk modelreglement voor jullie geldt en welke afwijkingen erachter staan, en zonder dat gegeven klopt geen enkel antwoord.
Het kastje aan uw muur is niet van u
De modelreglementen van 2006 en 2017 zeggen het met zoveel woorden. De huisbel- en deuropenerinstallatie, met intercom en videofoon en al, is gemeenschappelijk, ook voor zover zij zich in de privégedeelten bevindt. Het kastje naast uw kapstok is dus van iedereen samen, net als de bel beneden. In oudere reglementen zoekt u vergeefs naar het woord intercom. Daar staat iets ouderwetsers, systemen voor oproep en deuropeners, en dat is precies hetzelfde apparaat, zo heeft een gerechtshof in 2022 nog met zoveel woorden vastgesteld. Alleen het jongste model, dat van 2021 voor kleine verenigingen, somt helemaal niets op en verwijst naar de akte zelf, dus daar pakt u de akte erbij. En de sloten? Het woord sleutel komt in geen enkel modelreglement voor, nul keer in alle zeven generaties. Toch zijn uw cilinders van de vereniging, en de redenering waarmee een gerechtshof dat in 2013 vaststelde is bijna huiselijk. De deuren zijn gemeenschappelijk, de cilinder zit in de deur, dus de cilinder is gemeenschappelijk, en de sleutel die erop past ook.
Wie beslist, en met hoeveel stemmen
Voor gewoon onderhoud is het antwoord overzichtelijk, dat beslist het bestuur. Maar er zit in elke reglementsgeneratie een plafond op die bevoegdheid, en dat plafond is in de loop van de jaren veranderd. In de oude reglementen is het een bedrag, vastgelegd in de akte of door de vergadering. Vanaf het model van 2006 is het de begroting, en dat luistert nauwer dan het klinkt. Staat de post er niet op, dan mag het bestuur de opdracht niet geven, ook niet als het maar om een paar honderd euro gaat. Alles wat buiten het onderhoud valt is aan de vergadering, met een versterkte meerderheid en een opkomsteis erbij. Die opkomst is vrijwel altijd twee derde; de meerderheid zelf is in de reglementen vanaf 1992 twee derde, en in de oudere modellen zelfs drie vierde. Eén uitzondering verdient het om vroeg genoemd te worden. Het model van 2021 voor kleine verenigingen kent helemaal geen versterkte meerderheid, geen enkele. In een kleine vereniging met dat model gaat ook een gloednieuw toegangssysteem gewoon met een normale meerderheid, en bestaat de hele discussie hieronder dus niet. En wie het reglement van 2017 heeft, vindt daarin een uitweg die weinig besturen kennen. Staat de klus in het meerjarenonderhoudsplan, dan is de zware meerderheid niet nodig. Zo staat het er letterlijk, al heeft een rechter het nog niet hoeven uitmaken, dus zet uw onderbouwing er meteen netjes bij. En zet de intercom, de sloten en de deurautomaat dus in dat plan, ruim voordat ze stuk zijn.
Vervangen of vernieuwen, daar zit de echte ruzie
Over wie betaalt gaat dit gedoe namelijk niet. Of de vervanging nu onderhoud heet of vernieuwing, de kosten zijn gemeenschappelijk en lopen via de gewone verdeelsleutel. Het reglement van 1992 kent bij een echt nieuwe installatie bijvoorbeeld een uitzondering voor de eigenaar die er geen voordeel van heeft, dus lees uw eigen tekst na. Het gaat om wie beslist en met hoeveel stemmen, en daar heeft de rechtspraak twee palen in de grond geslagen. De ene paal, cilinders vervangen door cilinders en een intercom vervangen door een nieuwer exemplaar, dat is onderhoud. Krijgt de nieuwe intercom er een schermpje bij, dan wordt het daarmee nog geen vernieuwing. Het gerechtshof van 2022 zei het ontwapenend, wie een apparaat van jaren oud vervangt, krijgt er welhaast onontkoombaar een dat meer kan, zo werkt techniek nu eenmaal. Een ander hof rekende in 2024 een intercomvervanging mét nieuwe videoverbinding tot het normale beheer, in de zaak van het pand met de negen appartementen uit de opening, en woog daarbij zwaar mee dat het oude systeem niet alleen oud was maar ook gebrekkig. Daar bleek nog iets. De eigenaar die zijn deuren naar het trappenhuis had dichtgemaakt moest gewoon meebetalen, want wie ervoor kiest een gemeenschappelijke voorziening niet te gebruiken, koopt zich daarmee niet uit de kosten. De andere paal staat in Rotterdam. Van sleutels overstappen op pasjes en tags is volgens de rechtbank geen onderhoud maar een nieuwe installatie, er komen immers kastjes aan de muur die met een computer praten. In die zaak, over een systeem dat in 2013 op tienduizend tot vijftienduizend euro was geraamd, was maar 63,9 procent van de stemmen aanwezig waar twee derde was vereist, en dus was het besluit nietig. Niet vernietigbaar, nietig, en daar zit geen termijn op, dus ook jaren later kon er nog een streep door. De rechtbank wees de vereniging wel de nooduitgang, het besluit overdoen in een tweede vergadering, want daar geldt geen opkomsteis. Onthoud bij het tellen nog één regel. Onthoudingen tellen mee voor de opkomst, maar niet voor de meerderheid.
Sleutelplannen, tags en de verleiding van het verlopen certificaat
Waarom kunt u bij een gecertificeerd sleutelplan eigenlijk niet gewoon een reservesleutel laten bijmaken? Omdat de fabrikant alleen levert aan wie het certificaat heeft, en soms alleen aan wie de sleutel zelf laat zien. Hoe streng dat precies is, verschilt per fabrikant, en dat is meteen de reden dat er over dit onderwerp zoveel onzin wordt verkocht. Bij gecertificeerde sleutels hoort namelijk een vast verkoopverhaal. Het certificaat is verlopen, dus iedereen kan nu sleutels bijmaken, dus alle cilinders moeten vervangen. Trap daar niet meteen in. Het gerechtshof van 2013 vernietigde precies zo'n vervangingsbesluit, met een mandaat van 19.702 euro in het geld van 2012, omdat het bestuur de vergadering had verteld dat er sinds het verlopen van het patent sleutels konden worden bijgemaakt op alleen een nummer, en de fabrikant daarna schriftelijk liet weten dat dat niet klopte. De vervanging zelf was gewoon onderhoud, de bevoegdheid was in orde, en toch ging het besluit onderuit, op de voorlichting. De les is goedkoop. Vraag het schriftelijk na bij de fabrikant voordat u het aan uw vergadering vertelt, want wat een certificaathouder wel en niet kan, verschilt per fabrikant. Kiest u voor tags of pasjes, weet dan dat zo'n systeem bijhoudt wie wanneer naar binnen ging, en dat zijn persoonsgegevens. Een rechter heeft zich over die registratie bij een vereniging nog niet uitgesproken, dus wie opschrijft waarom er wordt gelogd, hoelang de gegevens bewaard blijven en wie erbij kan, loopt voorop in plaats van achteraan. Dat hoort thuis in het huishoudelijk reglement. Twee dingen nog. Een vingerafdrukslot klinkt modern, maar de toezichthouder acht toegangscontrole met biometrie voor een organisatie vrijwel altijd verboden, de lat ligt bij een kerncentrale, en het gewone pasje is juist het aangewezen alternatief. En de tag van een wanbetaler blokkeren mag niet zomaar. Het reglement van 2017 kent daarvoor een route en die is loodzwaar, met een waarschuwing, een aangetekende oproep, een verhoor waarbij de eigenaar zich mag laten bijstaan en een besluit met twee derde meerderheid. In het kleine model van 2021 gaat zo'n besluit met een gewone meerderheid, maar krijgt de eigenaar een maand waarin een gang naar de rechter de uitvoering stillegt. Wie zijn tag zomaar ziet doven, heeft hoe dan ook te maken met een vereniging die de procedure heeft overgeslagen.
En bel nooit zelf de monteur
Tot slot de fout die het meeste geld kost omdat hij zo redelijk voelt. De intercom is stuk, de vereniging treuzelt, dus u belt zelf de monteur en legt de rekening daarna op tafel. Een eigenaar deed precies dat, betaalde in 2010 een rekening van 539,37 euro en hoorde later van de kantonrechter dat hij die zelf mocht houden. Niet omdat de reparatie onterecht was, maar omdat hij eerst had moeten vragen, aan de vergadering of desnoods aan de rechter. Eerst het besluit, dan de monteur. In die volgorde. Wie een camera bij de voordeur overweegt, leest trouwens eerst even wat zo'n camera eigenlijk mag zien, want dat is een verhaal apart.
Vier misverstanden op een rij
- Het kastje hangt in mijn woning, dus het is van mij. Nee. De reglementen rekenen de installatie tot de gemeenschappelijke zaken, uitdrukkelijk ook voor het deel in uw woning.
- Er komt beeld bij, dus het is een verbetering en dan is twee derde nodig. Nee. Twee gerechtshoven rekenden een vervanging met beeld erbij gewoon tot onderhoud en normaal beheer. De grens ligt bij een wezenlijk ander systeem, zoals van sleutels naar tags.
- Het certificaat is verlopen, dus alle cilinders moeten vervangen. Nee. Vraag eerst schriftelijk bij de fabrikant na wat er werkelijk veranderd is. Een vergadering die op een onjuist verhaal besluit, ziet dat besluit later sneuvelen.
- We hebben er vorig jaar over gestemd, dus daar kan niemand meer aan tornen. Nee. Botst het besluit met de akte, bijvoorbeeld omdat de vereiste opkomst ontbrak, dan is het nietig, en daar staat geen termijn op.
Zo helpt SamenVvE
De offerte van duizenden euro's is al spannend genoeg zonder de angst dat het besluit erover later sneuvelt. In SamenVvE staat de intercom als post in het meerjarenonderhoudsplan, met jaar, bedrag en cyclus, precies de plek die in het reglement van 2017 de zware meerderheid van tafel haalt, en de begroting laat per post zien wat het bestuur mag opdragen. Het besluit zelf gaat met stemuitslag en opkomst het doorzoekbare register in, zodat over de twee derde achteraf niets te twisten valt, en de brief van de fabrikant over het sleutelplan bewaart het bestuur in de documentenkluis, waar het volgende bestuur hem óók nog vindt. De kapotte intercom zelf begint gewoon als melding met foto, met de offertes eronder. Zo wordt de duurste verrassing sinds het dak een geplande post, en het besluit erover iets waar geen rechter meer aan te pas komt.
Bronnen bij dit artikel
- Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikelen 112 lid 4, 126 tot en met 130 (toestand augustus 2025). Het beheer van de gemeenschap en het reservefonds met de jaarlijkse reservering, de volstrekte meerderheid als hoofdregel voor zover de statuten niet anders bepalen, de gebruiksregels waar het reglement zwijgt, de gelijkstelling van de akte met statuten waardoor strijd met de akte nietigheid oplevert, de vernietiging binnen een maand, en de ontzegging van het gebruik die alleen kan langs de weg die het reglement zelf aanwijst.
- De zeven modelreglementen bij splitsing, via notaris.nl, waaronder 2017 (art. 10.2, 11.1 onder h, 41, 56.2, 56.5, 57.5 en 57.6), 2006 (art. 9 lid 1, 17 lid 1 onder h en 52), 1992 (art. 9 lid 1 en 38) en het model voor kleine VvE's van 2021 (art. 7, 8, 24, 34 en 35). De huisbel- en deuropenerinstallatie met intercom en videofoon als gemeenschappelijke zaak, ook in de privégedeelten; de oudere formulering systemen voor oproep en deuropeners; het onderhoudsplafond dat vanaf 2006 de begroting is; de versterkte meerderheden met quorum voor uitgaven buiten het onderhoud en nieuwe installaties, in het model van 2017 met de uitzondering voor wat in het meerjarenonderhoudsplan is voorzien; en de vaststelling dat het woord sleutel in geen van de zeven modellen voorkomt en dat het model van 2021 geen enkele versterkte meerderheid kent.
- Gerechtshof Amsterdam, 22 oktober 2013, ECLI:NL:GHAMS:2013:3536. Cilinders en de daarop passende sleutels behoren tot de gemeenschappelijke gedeelten omdat de deuren dat zijn; vervanging van het sleutelplan is onderhoud met gewone meerderheid, maar het besluit met een mandaat van 19.702 euro, in het geld van 2012, werd vernietigd omdat de vergadering onjuist was voorgelicht over wat er na het verlopen van het patent kon worden bijgemaakt.
- Rechtbank Rotterdam, 18 maart 2015, ECLI:NL:RBROT:2015:2164. De overstap van sleutels op een tagsysteem met taglezers en een computer is een nieuwe installatie en geen onderhoud; het besluit met 63,9 procent aanwezige stemmen waar twee derde was vereist, is nietig, met de tweede vergadering zonder quorumeis als door de rechtbank zelf aangewezen uitweg.
- Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 18 augustus 2022, ECLI:NL:GHSHE:2022:2869. Een intercom valt als systeem van oproep en deuropening onder de gemeenschappelijke voorzieningen, en de vervanging door een videofooninstallatie blijft een vervanging, omdat het bij een apparaat van enkele jaren oud welhaast onontkoombaar is dat het nieuwe over meer mogelijkheden beschikt.
- Gerechtshof Amsterdam, 7 mei 2024, ECLI:NL:GHAMS:2024:1241. De vervanging van een oude, gebrekkige intercom met toegevoegde videoverbinding is normaal beheer; de totale kosten bedroegen in 2020 22.893,53 euro, waarvan 8.675,70 euro voor de intercom, en het besluit om ten gunste van een eigenaar met dichtgemaakte deuren van de verdeelsleutel af te wijken was nietig, want die subjectieve keuze is niet doorslaggevend voor de bijdrageplicht.
- Gerechtshof Den Haag, 15 september 2020, ECLI:NL:GHDHA:2020:1688. Een nieuw toegangscontrolesysteem voor de parkeergarage bleef in stand; het quorum kijkt naar de stemmen die aanwezig of vertegenwoordigd zijn, en onthoudingen tellen niet mee als uitgebrachte stem bij de meerderheid.
- Kantonrechter Winschoten, 1 juli 2011, ECLI:NL:RBGRO:2011:BR3103. De intercominstallatie behoort tot de gemeenschappelijke gedeelten en de kosten komen voor de gezamenlijke eigenaars, maar de eigenaar die in 2010 voor 539,37 euro zelf liet repareren en pas daarna om een machtiging vroeg, kreeg niets vergoed omdat niet bleek dat de werkzaamheden geen uitstel konden lijden.
- Kantonrechter Utrecht, 31 januari 2018, ECLI:NL:RBMNE:2018:503. Het bestuur dat de vervanging van de intercominstallatie bij de rechter wilde afdwingen, bleek daarvoor geen machtiging van de vergadering te hebben en was in beginsel niet-ontvankelijk; een les in de volgorde der dingen.
- Voorzieningenrechter Amsterdam, 18 januari 2018, ECLI:NL:RBAMS:2018:232. Een eigenaar die eigenmachtig de sloten van de gezamenlijke voordeur verving en buiten de besluiten om opdrachten aan derden gaf, kreeg een verbod met een dwangsom van 1.000 euro per overtreding.
- Rechtbank Rotterdam, 19 december 2018, ECLI:NL:RBROT:2018:11100. De achterbuurman die jarenlang de intercom en een sleutel van het complex mocht gebruiken, ontleende daaraan een persoonlijk recht dat niet overgaat op een nieuwe eigenaar; de vereniging mocht volstaan met het aanbod van een eigen bel en brievenbus op de gevel.
- Autoriteit Persoonsgegevens, Toegangscontrole met biometrie (bijgewerkt december 2024). Toegangscontrole met een vingerafdruk is voor een organisatie vrijwel altijd verboden; de uitzondering vergt een zwaarwegend belang op het niveau van een kerncentrale, en een toegangspas is het aangewezen alternatief.
- Algemene verordening gegevensbescherming, artikelen 4, 5, 6 en 13. Een toegangssysteem dat per tag registreert wie wanneer naar binnen ging, verwerkt persoonsgegevens en vergt een grondslag, een uitlegbare bewaartermijn en duidelijkheid over wie de gegevens kan inzien.
- Vakliteratuur als vindplaats. Rijssenbeek Advocaten, Behoort vervanging van het sleutelplan tot onderhoud? (maart 2014) en Tagsysteem nieuwe installatie? (maart 2015), en VvERecht.nl, Met welke meerderheid kan een besluit tot invoering van een tagsysteem genomen worden? (april 2015) en Informatie moet sluitend zijn! (juni 2014). De aangehaalde uitspraken zijn voor dit artikel bij de bron zelf gelezen.